Daktylowiec (Phoenix)
![]() Ze szczytu pni palm daktylowych wyrastają łukowato wygięte, poteżne liście o dł. do 5 metrów. zobacz powiększenie ![]() Daktylowce można uprawiać z nasion. Nasiona daktylowca właściwiego (Phoenix dactylifera) można zamówić przez internet. zamów nasiona Phoenix dactylifera ![]() 6-miesięczna i 2,5-letnia sadzonka daktylowca wyhodowana z nasion. zobacz powiększenie |
Palmy daktylowe rosną głównie w krajach arabskich i północnej Afryce. Inne gatunki tego rodzaju występują w tropikalnych rejonach Afryki i Azji, szczególnie w Indiach. Palma daktylowa z Wysp Kanaryjskich jest najczęściej uprawiana jako roślina doniczkowa z uwagi na jej najlepsze zdolności adaptacyjne do warunków mieszkaniowych.
Palmy te są wolno rosnącymi roślinami, wytwarzającymi pień, tzw. kłodzinę (jednak w warunkach uprawy domowej nie posiadają wyraźnej kłodziny). W górnej części kłodziny widać charakterystyczne ślady po odcinanych w miarę schnięcia dolnych liściach. Z samego szczytu kłodziny wyrastają łukowato wygięte liście zbudowane z wielu lancetowatych listków. Liście mają bardzo zmienne kształty - niektóre są sztywne i wzniesione, inne wygięte i wiotkie. Kwiatostan w kształcie kolby pojawia się tyko u starszych roślin i jedynie w naturze.
Jakie daktylowce możemy uprawiać?
W uprawie najczęściej spotyka się trzy gatunki. Pierwszy z nich to daktylowiec kanaryjski (Phoenix canariensis), pochodzący z Wysp Kanaryjskich. Liście tej wzniesionej palmy, złożone z jaskrawozielonych listków, mogą w warunkach naturalnych osiągać długość do 5 metrów. Gatunek ten rośnie wolniej niż inne daktylowce i wytwarza grubszą kłodzinę. Jest to najwytrzymalszy gatunek, najlepiej nadający się do uprawy w mieszkaniu.
Daktylowiec właściwy (P. dactylifera), czyli typowa palma daktylowa, rośnie znacznie silniej i szybciej. W swym środowisku naturalnym osiąga 20 m wysokości. W płd. Afryce, płd.-zach. Azji i Hiszpanii jest uprawiana jako drzewo owocowe, dające wspaniałe daktyle - zamów nasiona Phoenix dactylifera
Daktylowiec niski (P. roebelinii) - pochodzący z Indii - jest to najpiękniejszy gatunek. Posiada bardzo gęste i zdecydowanie drobniejsze ulistnienie. Jednocześnie jest jednak nieco trudniejszy w uprawie - nadaje się głównie do gorących szklarni. Wiele osób podejmuje się jednak uprawy w mieszkaniach gdyż ten gatunek osiąga mniejsze rozmiary i z tego względu łatwiej wygospodarować na niego miejsce.
Warunki uprawy
P. canariensis i P. roebelinii powinny latem stać w słonecznym miejscu, lecz osłoniętym od bezpośredniego wiatru (w przypadku, gdy roślinę wystawiamy na dwór). Jeśli roślinę hodujemy w domu cały rok, w okresie wegetacji powinny stać te palmy w miejscu jasnym ale nie bezpośrednio w promieniach słonecznych. Zimą należy im zapewnić miejsce dobrze oświetlone, o temperaturze 4°C (w przypadku palmy kanaryjskiej - starsze okazy powyżej trzeciego roku). Młodsze okazy P. canariensis powinny zimować w wyższej temperaturze 8-10°C. P. roebelenii - potrzebuje miejsca ciepłego, temperatura nie może spadać poniżej 16°C.
Powietrze powinno być wilgotne. Uzyskujemy je poprzez wsypanie na podstawki keramzytu, który musi by cały czas mokry, ale nie zalany wodą, by doniczka z palmą stojąca na nim nie stała w wodzie. Miejsce uprawy powinno być jasne ale nie bezpośrednio w pobliżu okna (najlepiej ustawić ją około 0,5 do 2 metrów od okna). W okresie wegetacji daktylowce raz w tygodniu obficie podlewamy. Ziemia w doniczkach powinna być dobrze zdrenowana - po podlaniu woda powinna przelać się na podstawkę i po kolejnych 20 minutach ziemia wchłonie tą ilość wody. Zimą podlewamy oszczędniej.
Do podlewania używamy najlepiej odstanej, letniej wody, o pH 5-6. Od marca do lipca nawozimy palmy, co tydzień płynnymi nawozami o prawidłowym dla nich składzie pierwiastków oraz mikroelementów (najlepszy byłby specjalny nawóz dla palm). Nawóz wlewamy do wody i taką mieszanką podlewamy rośliny.
Młode palmy musimy przesadzać co roku. Gdy są starsze - już tylko w miarę potrzeby (co dwa, trzy lata) do momentu aż średnica doniczki osiągnie 50 cm. Ziemia powinna być średnio ciężka, z dużą ilością próchnicy. Można użyć gotowej kompostowej ziemi doniczkowej (do palm) z domieszką wyprażonego piasku oraz gliny w proporcjach 6:3:1.
Rozmnażanie
![]() Potrzebujesz gwarancji, że wysiewanym nasionom zapewniasz najlepsze warunki do kiełkowania? Specjalne podłoże do wysiewu nasion roślin egzotycznych możesz zamówić przez internet. zobacz szczegóły |
Daktylowce rozmnażamy wyłącznie z nasion. Jest to dość łatwe, lecz długo trzeba czekać na efekt (przy stworzeniu odpowiedniego mikroklimatu trwa to od dwóch do sześciu miesięcy).
zamów nasiona Phoenix dactylifera - palma daktylowa
Jak się do tego zabrać? Nasiona moczymy w letniej wodzie przez dwa dni. Następnie przygotowujemy doniczki z mieszanką ziemi do palm i piasku w proporcjach 1:1. Nasiona umieszczamy w ziemi na głębokości 1 cm i podlewamy. Na doniczkę zakładamy foliową torebkę, którą mocujemy do doniczki gumką recepturką. W ten sposób tworzymy żądany mikroklimat dla skiełkowania nasiona (torebka będzie spełniała rolę szklarni). Od momentu wysiewu i założenia foliówki na doniczkę, do czasu aż młoda siewka nie będzie miała ok. 4 cm wysokości, nie zdejmujemy torebki z doniczki. Po tym czasie możemy zacząć hartować siewkę zdejmując codziennie (przez siedem dni) foliówkę na około cztery godziny dziennie.
Tak przygotowaną siewkę przesadzamy do doniczki wypełnionej odpowiednią ziemią dla palm. Doniczka powinna mieć średnicę nie większą niż 12 cm i zwężać się ku dołowi. W tej doniczce sadzonka spędza pierwszy rok uprawy, po czym trzeba ją przesadzić.
Nawożenie zaczynamy dopiero po pierwszym półroczu życia siewki (nie wolno siewek sadzić w ziemię z już dodanym granulowanym nawozem!). Wskazane jest również w okresie letnim by doniczki, zarówno z siewkami jak i starszymi roślinami, stały na podstawce wypełnionej do połowy mokrym keramzytem oraz by były przynajmniej trzy razy tygodniu zraszane wszystkie liście roślin.
Jak sobie radzić z problemami?
Daktylowce mogą być atakowane przez przędziorki i wełnowce. Główną przyczyną występowania tych szkodników jest zbyt wysoka temperatura i za mała wilgotność powietrza.
Z kolei brak świeżego powietrza często prowadzi do wystąpienia chorób liści (bakteryjnych lub pochodzenia grzybowego). Brak światła powoduje występowanie żółtych plamek oraz wyciągania się liści w stronę światła (w efekcie liście są długie i bardzo wiotkie). Brązowienie końców liści może być natomiast spowodowane różnymi przyczynami:
- zasoleniem ziemi w wyniku zbyt twardej wody oraz zbyt dużych dawek nawozu,
- zbyt obfitym podlewaniem (szczególnie zimą),
- przesuszeniem bryły korzeniowej w okresie wypuszczania nowych pędów,
- zbyt suchym powietrzem w mieszkaniu.
Brązowiejące końcówki liści trzeba obcinać. Obcinając je należy zostawić wąski pasek martwej tkanki. Jeżeli usuwa się całe liście, trzeba używać ostrego noża, aby miejsce cięcia było możliwie gładkie i wykonane od strony wewnętrznej kłodziny tnąc w dół, tak by powstał typowy skos cięcia.
Na zakończenie...
Daktylowce (szczególnie daktylowiec kanaryjski) są godnymi polecenia roślinami do hodowli w domach. Zapewniając im odpowiednie warunki, otrzymamy dużą, ładną roślinę, dzięki której poczujemy się troszeczkę jak w tropikach. Jedynie Daktylowca niskiego lepiej uprawiać w warunkach szklarniowych lub palmiarniach, gdyż w mieszkaniach żyje nieco krócej i wymaga więcej troski.






