Lithops - żywe kamienie
 Lithops bella - białe wąskopłatkowe kwiaty tej rośliny są większe od jej liści przypominających okruchy granitowej skały  Lithops fulviceps - sukulent o liściach w kolorze piasku z brązowymi kropkami na powierzchni  Aloinopsis luckhoffii - uprawiamy podobnie jak Lithops, ma wydłużone zielone liście z trójkątnym zakończeniem, powierzchnia listków pokryta jest drobnymi białymi brodawkami  Lithops lesliei 'Albinica' - lekko wypukłą górną powierzchnię liści pokrywa siateczka ciemnozielonych i żołtych wzorków, zakwita na biało |
Lithops - rośliny z tego interesującego rodzaju do złudzenia przypominają kamyki i kawałki skał. W ich środowisku naturalnym, bardzo ubogim w roślinność, ten wygląd pozwala im przetrwać na piaszczystych i żwirowych pustyniach południowej Afryki. Wspaniałego ozdobnego charakteru rośliny te nabierają jesienią, gdy ich kuliste liście otwierają się i pojawiają się błyszczące, jedwabiste kwiaty koloru białego lub żółtego.
Oryginalny wygląd maskujący rośliny wśród kamieni i żwiru to nie jedyny element doskonałego przystosowania ich do warunków środowiskowych. Lithops przystosowały się doskonale również do bardzo suchego powietrza i silnego nasłonecznienia panującego na pustyni. W swoich mięsistych liściach rośliny te gromadzą zapasy wody, pozwalające im przetrwać wielomiesięczne okresy suszy. Ochronę przed palącym słońcem i wyparowywaniem wody stanowi gruba skórka liści z głęboko umieszczonymi w nabłonku szparkami oddechowymi.
Liście wyrastają parami z krótkich podziemnych łodyg. Są one całkowicie zrośnięte i tylko u góry przebiega poprzeczna szczelina dzieląca je na dwie, z reguły dość nierówne części.
Warunki uprawy
Uprawiając Lithops w mieszkaniu postaraj się zapewnić im warunki jak najbardziej zbliżone do panujących w ich naturalnym środowisku. Najlepsze do ich uprawy będzie miejsce słoneczne z dopływem świeżego powietrza, np. na południowym parapecie okiennym. Na podłoże nadaje się ziemia dla kaktusów z 20% dodatkiem grubszego kwarcowego piasku. Powierzchnię ziemi w doniczce dobrze jest przykryć małymi kamykami bądź żwirem, co pozwoli również uzyskać doskonały efekt dekoracyjny. Zasilanie nawozem z reguły nie jest konieczne. Ewentualne dawki specjalnego nawozu do kaktusów wystarczy podawać raz w miesiącu.
Podobnie jak inne sukulenty, rośliny te podlewaj znacznie rzadziej niż inne rośliny domowe. W okresie wzrostu (od wiosny do jesieni) wystarczy podlewać je co 2 do 4 tygodnie. Glebę należy utrzymywać ledwie wilgotną. Pomiędzy kolejnymi podlewaniami górna warstwa gleby powinna przeschnąć do połowy doniczki.
Po przekwitnięciu, z reguły od końca listopada aż do marca, roślinom należy zapewnić warunki pozwalające im wejść w okres spoczynku. W tym okresie zaprzestań podlewania i umieść je w miejscu o temp. 10 do 15°C. Jeśli temp. jest nieco wyższa rośliny można od czasu do czasu delikatnie spryskać wodą, ale nie podlewać.
W marcu liście Lithops mogą zasychać. Nie przejmuj się tym zjawiskiem - jest to zupełnie normalne u tych roślin. Pod zamierającymi starymi liśćmi tworzą się nowe, które niebawem przebiją się przez zasuszoną skórkę swoich poprzedników.
Rozmnażanie
Lithops rozmnaża się z nasion. Atrakcyjną mieszankę nasion różnych odmian możesz zamówić w sklepie internetowym - zobacz szczegóły
Do wysiewu przyda Ci się kuweta, sterylna mineralna ziemia oraz gruby piasek wolny od pyłu i gliny. Najlepiej zastosuj specjalne podłoże do wysiewu kaktusów, zawierające odpowiednią mieszankę ziemi o właściwym dla kiełkujących nasion pH.
Najlepszy okres do wysiania nasion przypada od marca do czerwca. Przed wysiewem kuwetą wypełnij ziemią, a następnie nasiona rozsyp na powierzchni ziemi. Dla ochrony przed wysychaniem rozsypane nasiona przykryj cieniuteńką warstwą gruboziarnistego czystego piasku. Ziemię leko zraszamy, a następnie przykryj kuwetę folią. Dopóki nasiona nie wykiełkują, pilnuj aby podłoże nie wyschło.
Nasiona wykiełkują już po kilku dniach. Młode siewki powinny pozostać w kuwecie możliwie jak najdłużej. Do dobrego rozwoju potrzebują one dużo światła, z czasem można zacząć ostrożnie wystawiać je na bezpośrednie słońce. Rośliny po raz pierwszy zakwitną po 3 latach od wysiewu.
Problemy w uprawie
Właściwie pielęgnowane Lithops nie powinny w zasadzie sprawiać większych problemów. Do chorób mogących zagrażać żywym kamieniom zaliczamy przede wszystkim choroby pochodzenia grzybowego, powodujące gnicie roślin. Atakują one rośliny niewłaściwie pielęgnowane - zbyt często podlewane lub przebywające w pomieszczeniu o zbyt dużej wilgotności powietrza.
Poza chorobami grzybowymi, mogą pojawić się także schorzenia fizjologiczne, polegające głównie na zbyt wybujałym wzroście na skutek dużego nawożenia lub niedostatecznej ilości światła. Rośliny zbyt obficie podlewane lub przenawożone nawozami z dużą zawartością azotu mogą pękać.
Jak widać, wymienione tu choroby wynikają w zasadzie zawsze z niewłaściwej pielęgnacji. Jeżeli o rośliny odpowiednio zadbasz, choroby te nie wystąpią.
Lithops mogą być atakowane przez szkodniki typowe dla sukulentów, takie jak: nicienie, przędziorki, czerwce i ziemiórki. Przeciwko wymienionym szkodnikom można zastosować ogólnie dostępne preparaty owadobójcze.
Jeżeli żywe kamienie uprawiasz w inspekcie lub szklarni, problemów mogą przyspożyć myszy i ślimaki. O ile kaktusy posiadają ochronę w postaci cierni, o tyle "nagie" żywe kamienie są bezbronne wobec tych szkodników. Przeciw myszom możesz zastosować ogólnie dostępne pułapki, natomiast ślimaki po prostu zdejmuj z roślin. Mogą pomóc także trujące granulaty.
Opracowano na podstawie: J. Courtier, G. Clarke, Kwiaty w domu, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 1998, s. 104; M. Schubert, R. Herwig, Mieszkamy Wśród Kwiatów, PWRiL, Warszawa 1986, s. 256; Żywe Kamienie, Mój Piękny Ogród, Nr 5/98, s. 62 - 64.
