Budowa oczka wodnego - gotowe formy, laminaty, glina i beton
Gotowe formy z tworzyw sztucznych
Sztywna wytłoczka z tworzywa sztucznego to doskonałe rozwiązanie, jeżeli chcesz szybko i w łatwy sposób założyć oczko wodne niewielkich rozmiarów. W sklepach jest dostępnych wiele form o rozmaitych kształtach i rozmiarach, w kolorze czarnym, niebieskim lub zielonym, z gotowymi półkami pod rośliny wodne. Wykonane są z reguły z polietylenu lub z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym. Są bardzo trwałe (z reguły kilkanaście lat), umożliwiają łatwy i szybki montaż, a także umieszczenie oczka wodnego ponad poziomem gruntu czy też na tarasie (wtedy zbiornik trzeba obudować). Ponad to możesz do nich dokupić elementy umożliwiające budowę kaskad i strumyków.
Kupując gotową formę zaoszczędzisz czas i wysiłek potrzebny na samodzielne kształtowanie brzegów oczka wodnego wykładanego wykładziną elastyczną, niestety wydasz jednak nieco więcej pieniędzy. Będziesz też musiał zdobyć środek transportu potrzebny do przewiezienia gotowej formy (do samochodu osobowego raczej się nie zmieści), prawidłowo wykonać wykop pod formę (jeżeli zbiornik będzie nieprawidłowo osadzony może popękać), a także pogodzić się z tym, że brzegi takiego zbiornika dość trudno jest zamaskować i niestety nie przybierze on naturalnego wyglądu wodnej sadzawki. Gotowe formy oczek wodnych są też zbyt płytkie (z reguły głębokość nie większa niż 60 cm) aby mogły w nich zimować ryby.
Wykorzystując gotową formę ogrodowej sadzawki, musisz także uważać aby nie popełnić pewnych błędów. Otóż zwróć szczególną uwagę na odpowiednie wykopanie dołu pod gotową formę (kształt dołu musi dokładnie odpowiadać kształtowi zakupionej formy) a następnie wypoziomowanie zbiornika. Pamiętaj też, że brzegi gotowego zbiornika są z reguły bardzo strome i gładkie, co może być przyczyną śmierci małych zwierząt, które do niego wpadły i nie mają się jak wydostać. Dlatego też postaraj się urządzić miejsca, w których zwierzęta te będą mogły się wydostać na brzeg. Jeżeli poziom wody się nieco obniży, brzegi takiego zbiornika mogą się mocno nagrzać od słońca, co grozi poparzeniem wodnych stworzeń.
Pomimo wymienionych mankamentów, łatwość zastosowania gotowych form i coraz większa ich dostępność, powodują, że są one coraz częściej stosowane przez początkujących miłośników ogrodów wodnych.
Laminaty
Technika laminowania wydaje się być najodpowiedniejsza w wypadku stawów pełniących nie tylko funkcję dekoracyjną ale także umożliwiających nam pływanie. Przed położeniem laminatu, trzeba wylać warstwę betonu, która posłuży jako forma zbiornika. Następnie całą powierzchnię zbiornika pokrywa się kilkoma warstwami maty szklanej nasyconej żywicami. Takie zbiorniki są bardzo trwałe (do kilkudziesięciu lat), łatwo nadać im dowolny kształt, łatwo naprawia się ewentualne uszkodzenia. W zależności od wielkości, mogą pełnić rolę brodzika lub basenu. Niestety do zbudowania takiego oczka wodnego będziesz musiał zatrudnić specjalistyczną firmę z wykwalifikowanymi pracownikami, a także liczyć się ze sporym kosztem takiej inwestycji.
Glina
Uszczelnienie dna ogrodowego stawu gliną ma sens w przypadku zbiorników o sporych rozmiarach (powierzchnia powyżej 40 m²). Przy tej metodzie zastosowanie mają bloczki tłustej gliny lub odpady z cegielni. Zanim jednak rozpocznie się układanie gliny - powierzchnię wykopu trzeba wysypać cienką warstwą piasku i pokryć pasami folii polietylowej. Glinę układa się warstwami na grubość 25 cm. Warstwę gliny trzeba ubić (konieczny specjalistyczny sprzęt) a następnie położyć na niej syntetyczną matę. Na macie umieszcza się 20 cm warstwę żwiru, który zabezpieczy glinę przed wypłukiwaniem. Mata natomiast zapobiegnie zapadaniu się żwiru w glinę. Staw tak zbudowany będzie miał dużą trwałość (kilkadziesiąt lat). Glina jest materiałem naturalnego pochodzenia, bardzo tanim, który po nasyceniu wodą nabiera właściwości samouszczelniających. Zbudowanemu tą metodą zbiornikowi można nadać dowolny kształt (nachylenie brzegu nie może być jednak większe niż 20°) i ładnie uformować brzegi oczka wodnego, które będzie wyglądało bardzo naturalnie. Niestety trzeba liczyć się z dużymi kosztami transportu i robocizny. Wykonanie warstwy uszczelniającej jest bardzo pracochłonne i wymaga zatrudnienia specjalistycznej firmy. Poza tym, gdy jest gorąco i słonecznie, glina szybko wysycha. Prace trzeba zatem wykonać dość szybko. Z kolei, gdy pada deszcz, pamiętaj aby gliniane bloki okryć folią chroniącą przed nadmiernym namakaniem.
Beton
Wykonanie oczka wodnego z betonu jest chyba najbardziej skomplikowaną metodą, którą trzeba koniecznie zlecić specjalistycznej firmie. Jest jednak godna uwagi ze względu na długą trwałość takiej konstrukcji (do 50 lat), możliwość formowania dowolnego kształtu jeziorka oraz stosunkowo niską cenę materiału. Konstrukcja taka będzie jednak odpowiednio trwała tylko przy właściwym jej wykonaniu. Technologia jest skomplikowana i wymaga wylania całego betonu w ciągu jednego dnia. Potem, aby beton nie pękał, trzeba go przez dwa tygodnie utrzymywać w stanie wilgotnym (polewać wodą). Jeżeli w stawie będą uprawiane rośliny lub hodowane ryby - beton trzeba też zneutralizować specjalnym środkiem w celu usunięcia alkalicznych składników.
Opracowano na podstawie: T. Helberg, Ogrody Wodne, Delta W-Z, s. 18 - 24 oraz B. Rozbicki, Czym uszczelnić oczko wodne, OGRODY, Nr 2/2000, s. 58 - 63.
