Mieczyki, Gladiole
 Mieczyki krzyżuje się od dawna, dzięki czemu mamy do wyboru ogromną liczbę różnokolorowych mieszańców. Zobacz...  Mieszańce wielkokwiatowe są doskonałe na kwiat cięty. Tworzą dorodne kłosy, w których kwiaty osiągają średnicę kilkunastu centymetrów. Czasem wymagają palikowania, gdyż dorastają do ponad metra wysokości. Na zdjęciu odmiana Blue Isle (fioletowe z białym oczkiem). Zobacz...  Mieszańce Butterlfy tworzą kwiaty o średnicy około 10 cm, zebrane w gęste kłosy. Wiele mieszańców z tej grupy posiada kwiaty z kontrastowo zabarwioną gardzielą, u niektórych są karbowane. Zobacz...  Mieczyki karłowe Nanus są grupą delikatnych odmian, wyróżniających się pokrojem i niewielkim wzrostem. Mają luźne kwiatostany złożone z kilku kwiatów o średnicy ok. 5 cm. Zobacz... |
Mieczyki (Gladiolus), zwane także potocznie Gladiolami, to bulwiaste byliny, pochodzące z płd. i środkowej Afryki, chętnie uprawiane na ogrodowych rabatach. Większość z nich nie jest w pełni mrozoodporna i wymaga wykopywania cebul przed nadejściem zimy. Dzięki krzyżowaniu mieczyków uzyskano ogromną liczbę różnokolorowych mieszańców. Podzielono je na grupy zależnie od pochodzenia, jednak ustalenie od jakich konkretnie gatunków pochodzą poszczególne mieszańce jest już w zasadzie niemożliwe.
Na ogrodowych rabatach jaskrawo zabarwione i rzucające się w oczy mieszańce najładniej prezentują się w grupach złożonych z kilku, a nawet kilkunastu roślin tej samej odmiany. Mniejsze hybrydy i skromniej wyglądające gatunki można łączyć w kompozycje z innymi roślinami. Dekoracyjne szczytowe kłosy mieczyków, złożone z lejkowatych kwiatów w żywych barwach doskonale nadają się także na kwiat cięty.
Cebule mieczyków do ogrodu sadzi się wiosną - od połowy kwietnia do końca maja. Można je uprawiać na stanowiskach słonecznych i w miarę możliwości osłoniętych od wiatru, na glebach uprzednio zasilonymi nawozami (np. Azofoską). Wymagają gleby o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym (pH 6,5 - 7). Gleby kwaśne trzeba zwapnować jesienią poprzedniego roku.
Cebule sadzimy na warstwie piasku na głębokość około 10 - 15 cm oraz w rozstawie 15 - 20 cm. Przed sadzeniem z cebul ściągamy łuski okrywowe (tzw. koszulki), a następnie zaprawiamy środkiem grzybobójczym, np. Kaptanem zawiesinowym 50WP lub Topsinem. Jeżeli wcześniej na działce stwierdzono szkodniki mieczyków, takie jak np. wciornastki, warto też cebule zaprawić środkiem owadobójczym, np. Actellic 500 EC.
W uprawie amatorskiej na działkach i w ogrodach przydomowych przeważnie jednak starcza moczenie w spirytusie denaturowanym nierozcieńczonym lub 0,1-0,5% roztworze nadmanganianu potasu przez 20 minut. Po zaprawieniu na mokro cebule należy powierzchownie przesuszyć. Można też zaprawiać na sucho Zaprawą Nasienną T lub Sarfun T.
W czasie wegetacji, w przypadku stwierdzenia chorób grzybowych (szczególnie po długotrwałych deszczach) opryskujemy fungicydami (można stosować naprzemiennie, polecone wyżej do zaprawiania, środki Kaptan i Topsin). Roślinom mogą też zagrozić szkodniki, takie jak mszyce, wciornastki, larwy komarnic oraz węgorka niszczyka.
Gdy mieczyki mają 4 liście, zasilamy saletrą wapniową lub amonową i spulchniamy glebę. Powtórnie zasilamy Azofoską w czasie kłoszenia w połączeniu ze spulchnianiem gleby. Wskazane jest również kilkakrotne zasilanie dolistne np. Florovitem. W czasie suszy należy podlewać, szczególnie przed i w czasie kwitnienia.
Gdy nadejdzie pora kwitnienia gladioli, będziemy mogli ściąć je do wazonu lub pozostawić na rabacie, aby zdobiły ogród. Jeżeli uprawiamy je na kwiat cięty, kłosy należy wyciąć gdy tylko zacznie rozwijać się pierwszy pąk kwiatowy. Dzięki temu w wazonie będą kwitły nawet do 3 tygodni. Jeżeli pozostaną na rabacie, to trzeba pamiętać, że ulegną zapylaniu i po kilku latach wszystkie zmienią barwę na kolor dominującej odmiany, np. zdziczały różowy.
Wraz z końcem lata, cebule mieczyków należy wykopać. Wykopywanie cebul można rozpocząć w 6 tygodni po przekwitnięciu roślin, mimo iż liście są jeszcze zielone. Optymalny termin wykopywania cebulek to połowa września. Po wykopaniu obcinamy pęd około 10 cm powyżej cebulki i suszymy do czasu łatwego oddzielania się nowej cebulki od korzeni i pozostałości starej cebuli. Następnie dosuszamy na słońcu lub w przewiewnym pomieszczeniu. Po dosuszeniu cebulki przechowujemy w chłodnym, zabezpieczonym przed mrozem pomieszczeniu (najlepiej w temperaturze 5 do 10°C i wilgotności powietrza około 70%). Co kilka tygodni sprawdzamy stan cebulek i te z objawami choroby lub zmumifikowane wyrzucamy. Te, które przetrwają zimę w dobrym stanie, wiosną znów mogą powędrować na ogrodową rabatę.
Opracowano na podstawie: Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 283-284.
