Co to są pestycydy?
) Większość warzyw i owoców na sklepowych półkach została wyprodukowana przy użyciu pestycydów i sztucznych nawozów. Zanim zdecydujemy się na użycie "chemii" we własnym ogrodzie, zastanówmy się czy wyjdzie nam to na zdrowie. ) W sklepach ogrodniczych znajdziemy ogromny wybór pestycydów służących do ochrony roślin. Aby dokonać właściwych zakupów, warto orientować się, jakie zastosowanie mają poszczególne grupy środków ochrony roślin.  W uprawach amatorskich, zanim sięgniemy po chemiczne środki ochrony roślin, warto wypróbować nietoksyczne preparaty dopuszczone do stosowania w uprawach ekologicznych. Przykładem jest mydło potasowe o zapachu czosnku, które pomaga w walce z wieloma chorobami i szkodnikami roślin, mogąc zastąpić niektóre fungicydy i zoocydy. Więcej...  Przykładem repelentu jest DeKret - środek zapachowy odstraszający krety. Jest on nieszkodliwy dla środowiska i bezpieczny w użyciu. Więcej...  Pułapka wabiąca ślimaki to doskonały przykład antraktantu, czyli środka wabiącego szkodniki do pułapki. Więcej... |
Choć w uprawach amatorskich, na działkach i w ogrodach przydomowych, powinno się korzystać głównie z naturalnych metod ochrony roślin, to jednak często sięga się również po chemiczne środki ochrony roślin. Czasem wynika to z niewiedzy, braku umiejętności stosowania metod naturalnych w ochronie roślin, a czasem po prostu inwazja choroby lub szkodnika jest tak silna, że inaczej sobie z tym problemem nie poradzimy. Jeżeli decydujemy się na użycie "chemii" to warto mieć podstawową wiedzę, aby wybrać właściwy środek do zwalczanie danej choroby roślin czy szkodnika. W gąszczu wielu pojęć jakimi operują handlowcy i producenci środków można się zgubić, a wtedy o pomyłkę bardzo łatwo. Dlatego dziś przedstawiamy najczęściej spotykane pojęcia, z jakimi możemy się spotkać w nazewnictwie środków ochrony roślin.
Najbardziej ogólnym pojęciem, jakie na pewno słyszała większość z nas, to pestycydy. Słowo pestycyd pochodzi od połączenia dwóch łacińskich słów: pestis, czyli zaraza, oraz caedo, oznaczającego zabijać. Określenie pestycyd odnosi się nie tylko do środków stosowanych w ochronie roślin uprawnych przed szkodnikami oraz patogenami chorobotwórczymi ale także opisuje wiele innych substancji chemicznych, powszechnie wykorzystywanych do zwalczania niepożądanych gatunków w budynkach inwentarskich, magazynach, szpitalach, szkołach itp. Określenie pestycydy dotyczy zatem dużej grupy związków chemicznych, wykorzystywanych do zwalczania organizmów szkodliwych, także poza ogrodnictwem i rolnictwem.
Wśród pestycydów wydzielono odrębne działy dla środków stosowanych w walce z poszczególnymi organizmami. Oto określenia najczęściej stosowane dla pestycydów używanych w ogrodnictwie, czyli co do czego służy:
Fungicydy (z łaciny, fungus oznacza grzyb, caedo zabijać) to środki zawierające różne substancje chemiczne, przeznaczone do walki z grzybowymi sprawcami chorób roślin uprawnych. Ich działanie opiera się głównie na zaburzeniu wzrostu i rozwoju poszczególnych komórek tworzących grzybnie i w efekcie szybkie zamieranie całego organizmu grzybowego. Pewna grupa fungicydów może także pozytywnie wpływać na zwiększenie odporności roślin, które stają się mniej podatne na porażenie przez te patogeny. W uproszczeniu amatorzy ogrodnictwa nazywają fungicydy po prostu środkami grzybobójczymi.
Insektycydy (z łaciny: insecta - owad, caedo - zabijać) to środki stosowane do walki z gatunkami owadów, uważanymi za szkodniki w uprawach ogrodniczych, rolnych, leśnych, w przechowalniach warzyw i owoców, a także w mieszkaniach. Insektycydy obecnie stosowane łatwo ulegają biodegradacji, czyli rozpadowi na substancje składowe nietoksyczne dla środowiska naturalnego.
Moluskocydy (z łaciny: molluscus - miękki, caedo - zabijać) to preparaty zwierające substancje chemiczne pochodzenia naturalnego lub uzyskane na drodze syntezy laboratoryjnej, o działaniu żołądkowym lub kontaktowym, przeznaczone do zwalczania mięczaków, w tym ślimaków nagich, stanowiących poważny problem na działkach i w ogrodach na terenie całego kraju.
Herbicydy (z łaciny: herbus - zioło, caedo - zabijać) służą do selektywnego lub totalnego zwalczania roślin przed siewem lub w istniejących już uprawach. Wnikają bezpośrednio po aplikacji przez zielone części roślin lub są pobierane z gleby przez system korzeniowy i rozprowadzane po całej roślinie, zaburzając procesy rozwojowe. Osobną grupę herbicydów stanowią środki oparte o glifosat, które niszczą wszystkie rośliny na obszarze poddanym opryskowi. Jest to często wykorzystywane przez rolników podczas przygotowania stanowiska pod nową uprawę. W ogrodach przydomowych herbicydy stosuje się najczęściej do zniszczenia chwastów w miejscu, gdzie ma zostać założony trawnik.
Repelenty (z łaciny: repellere - odstraszać) to związki chemiczne, zazwyczaj nietoksyczne, mające za zadanie odstraszanie niepożądanych gatunków zwierząt. Do repelentów zaliczyć można także urządzenia dźwiękowe oraz wytwarzające światło, które są używane w celu zniechęcenia niektórych szkodników do odwiedzania ogrodów, magazynów oraz spiżarni. W uprawach na działce z repelentami spotkamy się najczęściej poszukując środków odstraszających krety i gryzonie polne.
Atraktanty to grupa pestycydów, która wykorzystywana jest do przywabienia szkodników do pułapek, zachęcenia organizmów zwalczanych do wizyty na terenie, gdzie przeprowadzane jest ich zwalczanie insektycydami, oraz do przyciągnięcia organizmów pożytecznych na plantacje roślin uprawnych. Szczególną grupę atraktantów stanowią feromony płciowe, wydzielane przez wiele owadów w celu przywabienia partnera. Ogrodnicy używają ich do dezorientacji samców w sadach owocowych, jak też w różnego rodzaju pułapkach klejowych, do zwiększenia ilości odławianych szkodników. Dobrym przykładem jest tu wszystkim dobrze znany lep na muchy.
Przeczytaj także: Jak bezpiecznie stosować środki ochrony roślin?
