Rośliny sadownicze dla kolekcjonerów
Planując zakupy roślin do kwatery sadowniczej warto zwrócić uwagę także na gatunki rzadziej spotykane w ogrodach, które rodzą smaczne, bogate w składniki odżywcze owoce, nadające się zarówno do bezpośredniego spożycia jak też na przetwory.
W szkółkach można spotkać coraz większy wybór tych, odstawionych na bocznicę przez wielkopowierzchniowych ogrodników, gatunków, które z pewnością urozmaicą dietę domowników, stając się także źródłem cennych dla zdrowia witamin.
Oto kilka gatunków, którymi warto się zainteresować.
Pigwa (Cydonia oblonga) to duży krzew lub niewysokie drzewo blisko spokrewnione z uprawianymi w ogrodzie jabłoniami oraz gruszami. Ponieważ pigwa może przemarzać podczas bardzo ostrych zim, warto ją sadzić w zacisznych miejscach ogrodu, gdzie nie będą jej zagrażać podmuchy zimnych wiatrów. Rośliny korzenią się płytko dlatego najlepiej rosną na żyznych, wilgotnych glebach utrzymanych w dobrej kondycji. Bardzo korzystnie wpływa na rośliny ściółkowanie powierzchni gleby w obrębie korony materią organiczną, która ulegając rozkładowi dostarcza korzeniom składników pokarmowych, ograniczając równocześnie rozwój chwastów oraz nadmierne przesychanie gleby. Owocowanie pigwy zaczyna się już od drugiego roku po posadzeniu lecz duże plony pojawiają się zwykle dopiero w czwartym roku uprawy, kiedy drzewko solidnie się zakorzeni. Duże żółte owoce, przypominające kształtem gruszki, dojrzewają zwykle w pierwszej dekadzie października. Ich miąższ jest bardzo aromatyczny lecz niezwykle twardy i z tego powodu nie nadaje się do bezpośredniego spożycia. Można za to przygotowywać z niego smaczne marmolady, konfitury oraz nalewki.
Dereń jadalny (Cornus mas) to niewielkie drzewo lub krzew występujący na dużym obszarze Europy. Ze względu na bardzo twarde drewno był dawniej wykorzystywany w rzemieślnictwie. Rośliny cechują się dużą odpornością na spadki temperatury oraz ataki szkodników i organizmów chorobotwórczych. Derenie jadalne nie mają dużych wymagań względem podłoża ale jak większość roślin sadowniczych najlepiej plonują na żyznych, dostatecznie wilgotnych glebach, z dużym udziałem próchnicy. Owocowanie rozpoczynają dość późno, bo dopiero od czwartego roku po posadzeniu ale potem dostarczają już regularnie obfitych plonów. Atrakcyjne czerwone owoce dojrzewają zwykle we wrześniu. Mają przyjemny charakterystyczny aromat oraz kwaskowaty smak i najczęściej przetwarzane są na dżemy oraz galaretki. Owoce można także kandyzować i wykorzystywać później do ciast. Owoce derenia to także doskonały składnik do produkcji nalewek.
Zamów sadzonki derenia jadalnego ![]()
Suchodrzew jadalny (Lonicera edulis) nazywany powszechnie jagodą kamczacką, ze względu na wygląd oraz smak owoców, to bliski krewniak uprawianych w ogrodach wiciokrzewów. Krzewy wyrastają do wysokości około 1 metra. Rośliny maja niewielkie wymagania względem podłoża, lecz najlepiej plonują na żyznych, wilgotnych glebach w pełnym słońcu. W warunkach uprawy suchodrzewy jadalne nie są atakowane przez szkodniki i choroby oraz są bardzo wytrzymałe na duże spadki temperatury zimą. Owocowanie rozpoczyna się już w kolejnym sezonie po posadzeniu roślin, lecz na obfite plony można liczyć dopiero od trzeciego roku uprawy. Owoce przypominające wydłużone jagody borówki wysokiej dojrzewają już w ostatniej dekadzie maja. Nadają się do bezpośredniego spożycia jak również na przetwory oraz do mrożenia.
Rokitnik (Hippohae rhammnoides) to duży krzew lub niewielkie drzewko o bardzo ciernistych pędach pokrytych wąskimi srebrzystymi liśćmi. Ten gatunek nadaje się do zagospodarowania najsłabszych gleb, ze względu na niewielkie wymagania względem wilgotności oraz zasobności podłoża. Dobrze znosi też zasolenie gleby. Ponieważ rokitniki są dwupienne, tzn. kwiaty męskie i żeńskie rozwijają się na dwóch różnych roślinach, by doczekać się owoców trzeba posadzić obok siebie osobniki odmiennej płci. Plonowanie rozpoczyna się już w drugim, a najczęściej w trzecim roku po posadzeniu i jest bardzo obfite. Gałązki są dosłownie oblepione pomarańczowymi owocami, które dostarczają dużych ilości wielu cennych dla zdrowia minerałów oraz witamin. Owoce wykorzystuje się zwykle do produkcji soku oraz przygotowywania nalewek spirytusowych. Ze względu na pędy gęsto pokryte ostrymi cierniami, najlepszym sposobem pozyskiwania owoców jest ścinanie całych gałęzi i otrząsanie ich na rozłożone na podłożu płachty materiału. Taki zbiór przeprowadzamy tuż po nadejściu silniejszych mrozów.
Zamów sadzonki rokitnika ![]()
Czytaj dalej: Rośliny sadownicze dla kolekcjonerów - część 2






